• Konya5 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Saadet değişir ama adalet asla
23 Mayıs 2013 Perşembe 13:33

'Saadet değişir ama adalet asla'

Aydınlar Ocağında Kutatgu Biliğ adlı eserin önemine değinen Prof. Dr. Ahmet Sevgi, Kültürümüzün kaybolmaması için tek yazma eserlerimiz, tıpkı basımları yapılarak koruma altına alınmalıdır dedi.
Konya Aydınlar Ocağı’nın Salı Sohbetleri’nde, Yusuf Has Hâcib’in, İslâmiyet sonrası 1070’li yıllarda Türkçe yazdığı ve ‘mutluluk veren bilgi’ anlamına gelen “Kutadgu Bilig” adlı muhteşem eseri konuşuldu.
Sille Kültür Evi’nde, Azerbaycan’lı, Kazakistan’lı ve İtalyan misafirlerin de yer aldığı seçkin bir dinleyiciye hitabeden Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Sevgi, eser hakkında bilgi vermeden önce; “Her alfabe değişikliği bir hafıza kaybı demektir. 1928’deki harf inkılâbıyla kültürümüzde bir kopukluk oldu ve sıkıntılar ortaya çıktı” dedi. Kutadgu Bilig adlı eserde, her iki cihan’da nasıl saatetli olunacağına dair ilmî bilgilerin yer aldığını kaydeden Prof. Dr. Ahmet Sevgi, bu eseri Yusuf Has hacib’in Karahanlı hakanlarından Ebû Ali Hasan ibn Süleyman Arslan Hakan’a takdim ettiğini de ifade etti. Kutadgu Bilig adlı eserin tıpkı nüshasının 1943’de devlet tarafından basımının yapıldığını ve 1979’da da yazar Reşit Arat tarafından günümüz Türkçesine çevrildiğini belirten Sevgi, tarihçi Hammer’in 1439’da İstanbul’da bir sahafta gördüğü bu kitabı satın alarak inceledikten sonra Viyana Kütüphanesi’ne hediye ettiğini ve Uygur alfabesile yazılı aslının bu kütüphanede olduğunu söyledi. Kutadgu Bilig’i, insana her iki cihanda saadetin kapılarını aralayan bilgilerin yer alması ve hacmi itibariyle sosyoloji kitabına benzeten Sevgi, “İslâmiyet sonrası 1070’de Türkçe yazılan tek kitap olması dolayısıyla Kutadgu Bilig, o kadar çok önemli bir eserdir. Yusuf Has Hâcib’in ve içinde yetiştiği çevrenin ilmî ve felsefî birikimi hakkında da bu eserde çok önemli bilgiler verilmektedir. Talebelerimden bu kitabı okumalarını ve okuduktan sonra ne anladıklarını yazmalarını istemiştim. Otuz öğrenci içerisinden bir kızımız, “Bu kitabı Anayasa’nın ilk maddesi olarak ‘her türk vatandaşı bu kitabı mutlaka okumalıdır’ diye yazardım” cevabını vermişti. Anayasa’nın ilk maddesi yapamayız ama her Türk vatandaşının bu kitabı mutlaka okumaları gerektiğini söyleyebilirime. Yusuf Has Hâcib, bu eserinde İslâm kültürünü o kadar işselleştirmiş ve o kadar özümsemiş ki, hadis ve ayetlerin damıtılmış şeklini beyitlere aruz vezniyle dökmüş. Bazı kaynaklarda bu eser ‘Türklerin şahnâmesi’ olarak da geçiyor” dedi.
SAADET DEĞİŞİR AMA ADALET ASLA
Eserin 6645 beyit ve 85 bâbdan oluştuğunu ve 4 ana unsur ve sembolik şahsiyetler üzerine kurulduğunu ve bunların da; “güneş (hükümdar) adalet,  ay (vezir) saadet, övülmüş (bilge) akıl, uyanmış (derviş) ahiret” olduğunu belirten Sevgi, “Eser, baştan sona bu 4 sembolik şahsiyetin karşılıklı konuşma ve münarazalarından oluşmaktadır. Yusuf Has Hâcib, eserinde kitabın adını ve mânasını şu beyitlerle açıklamıştır:
Kitabın adını Kutadgu Bilig koydum; okuyana kutlu olsun ve ona yol göstersin.
Ben sözümü söyledim ve kitabı yazdım; bu kitap uzanıp, her iki dünyayı tutan bir eldir.
İnsan her iki cihanı devletle elinde tutarsa; mes’ud olur, bu sözüm doğrudur.”
Yusuf Has Hâcib’in XI. yüzyılda ve Balasagun’da doğduğunu belirten Sevgi,  mutluluğun ay’ın halleri gibi değişken olabileceği vurgulanırken adaletin ise, asla değişmeyeceği hususu hükümdar ile vezir arasında geçen karşılıklı münazaralarda dile getirildiğini belirterek konuşmasını şöyle tamamladı:
“Asil bir aileye mensup olup, ilmi, fazîletleri, zühd ve takvası ile cemiyetin içinde en yüksek hizmet mertebesine ermiş bir zat olan Yusuf, Balasagun’da başladığı eserini daha sonra gittiği Kaşgar’da tamamlamış. Karahanlı hükümdarı Tavgaç Kara Buğra hânının huzurunda okumuş ve Hâkan, şâirin kalem kudretini takdir ederek, ona iltifat etmiş ve yanına alarak, ona “has hâcib” unvanını vermiştir. Bundan dolayı nâmı Yusuf Has Hâcib olarak yayılmıştır.”
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Senin Şehrin, Senin Siten
  • "Avrupa hasta olduğunu kabul etmiyor"
  • 'FETÖ'nün 2 bin 700 kişilik bağış listesi çıktı'
  • MÜSİAD'dan Rektör Şeker’e ziyaret
  • Konya kitap günleri yoğun bir katılımla açıldı
  • Seydişehir'da bazı mahallelere oyun parkı kuruldu

Tüm Hakları Saklıdır © 2013-2015 Haber Konya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 332 351 66 50 | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA