• Konya-4 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Gaspıralı, Aydınlar Ocağında anıldı
13 Eylül 2013 Cuma 15:33

Gaspıralı, Aydınlar Ocağında anıldı

Aydınlar Ocağında konuşan eğitimci Hasan Özücan, İsmail Gaspıralı Ceditçilik akımının öncülerindendi dedi.
“Ceditçilik-yenilikçilik” akımının öncüsü İsmail Gaspıralı, Konya Aydınlar Ocağı’nda anıldı. Eğitimci, yazar Hasan Özücan’ın sunumu ve anlatımıyla gerçekleştirilen programda İsmail Gaspıralı’nın hayatı ve fikirleri anlatıldı.

Sille Kültür Evi’nde gerçekleştirilen sohbette eğitimci Hasan Özücan, “Ceditçilik, Rusya Müslümanlarının aydınlanmasını esas alıyordu. 19. yüzyılın ikinci yarısında Tatar aydınlarından Şihabettin Mercani, Abdülkayyum Nasri, Hüseyin Feyizhani tarafından başlatıldı. Bu akımın öncülerinden Şihabettin Mercani çalışmalarını Buhara'da sürdürdü. Semerkand'da Kadı Ebu Sait'in zengin kitaplığından yararlandı (1843-1845).Onbir sene Buhara’da ayrıca iki sene Semerkand’da kaldıktan sonra 1849’da Kazan’a geldi. Bir ara İstanbul'a gelerek Şeyhülislam Ahmet Esat Efendi, tarihçi Cevdet Paşa gibi aydın din adamlarıyla görüştü. Kazan'da boş inançların bırakılması, çağdaş bilim ve tekniğin benimsenmesi yolunda çalıştı. "Usul-i cedit" adıyla anılan yenilik hareketinin öncülerinden olan Mercani, Tatar millî şuurunun gelişmesi yolundaki pek çok tarihî esere imza atmış seçkin bir Tatar aydınıdır” dedi.

Kırım Türkleri’nden olan İsmail Gaspıralı’nın, bu akımın sürdürülmesi için en çok çaba harcayan aydınların başında geldiğini kaydeden Özücan, “Onun ceditçilik hakkındaki fikirleri; Avrupai manada okullarda eğitim yapılması, Türkler için ortak bir görüş oluşturmak, kadının esaretten kurtarılması, Rusya Türkleri’nin iktisadi hayata katılması, dini idarelerin düzeltilmesi, yardımlaşma cemiyetlerinin kurulması, herkesin kendi lehçesinde yayın yapması”ndan ibaret olduğunu söyledi.  Gaspıralı’nın, bu idealini gerçekleştirmek için Tercüman Gazete’sini çıkardığını hatırlatan Özücan, “Bazı düşünceler vardır ki, bize yasaktır. Onları bizden sonra gelecek nesillere bırakalım. Biz manevi birliği yapalım, dilleri birleştirelim, siyasi birliği başkaları düşünsün” diyordu. Tercüman’ın 25. yılı kutlanırken astığı dövizle Kırım hanlarının damgası olan “Tarak Tamga” yı asmak suretiyle işte birlikten ne anladığını ifade etmişti” diye konuştu.

AYDINLAR OCAĞI’NDAN ÖNERİ

Konya Aydınlar Ocağı Genel Başkanı Dr. Mustafa Güçlü de, İsmail Gaspıralı’nın, bu uğurda başta İstanbul olmak üzere Kahire ve Bombay’a da giderek çok sayıda eser verdiğini ve hatta geçimini buralarda yazarlık yaparak sağladığını ifade ederek “Onun Türk birliği ve ceditçilik için Rusya Hükumeti’nin baskıları sonucu kiralanan gemilerde Türk aydınları ile yaptığı toplantıları meşhurdur” dedi.
Dış İşleri bakanı Davutoğlu’nun Ukrayna gezisi sırasında onun büstünün yapılmasını sağladığına işaret eden Güçlü,  “Orada Mustafa Cemiloğlu’na teşekkür ediyor. Böyle bir Türk aydınının adını taşıyan her hangi bir yer isminin ülkemizde olmaması üzüntü vericidir. Konya Büyükşehir Belediyesi’nin bu konuya sahip çıkması, en azından bir sokağa isminin verilmesi en büyük dileğimizdir” diye öneride bulundu.

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Senin Şehrin, Senin Siten

Tüm Hakları Saklıdır © 2013-2015 Haber Konya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 332 351 66 50 | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA