• Konya8 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Anadolu kadını işini bilir
18 Ekim 2010 Pazartesi 11:54

Anadolu kadını işini bilir

Şehirli başörtülülerin örtünme biçimi tartışıladursun Anadolu kadını başını 'örtmeye' devam ediyor.70'den fazla örtünme biçimi olsa da hepsinin ortak bir paydası var: Na mahreme saçının telini göstermemek! İşte Anadolu'dan başörtüsü tarzları...

Gata fiyongu dendi, çene altındanbağlansın dendi, iğnesiz ve bonesiz kullanılsın dendi, babaanneleri gibi örtsünler dendi. Günümüz başörtü bağlama biçimini eleştirenler en çokda geleneksel Anadolu biçimine uymadığını, babaannelerimizin böyleörtünmediğini ileri sürdüler ama o biçimi de kimse açıklayamadı. Örneğin babaannesi örtülü olmayıp da kendisi örtünmeye karar veren biri kimiörnek alacaktı? Bunun cevabı gayet açık olsa da, yasağa kılıf arayan veçözüme yanaşmayanlar, alternatif tekliflerini bir türlü getiremedi. Bizde onlara kolaylık olsun diye Anadolu'da başını örten kadın avınaçıktık. Ama gördük ki, başörtüsü bağlama şekli Türkiye'de bölgelere göre değil şehirlere hatta köylere göre bile değişiklik gösteriyor. Ancakhepsinin da ortak bir yönü var: Anadolu'nun kadınlarının büyük bölümü,yeşillik olsun diye değil 'namahrem'e karşı örtünüyor. Bu amaçla kimiyemenisiyle baştan ayağa örtünüyor, kimi başında topuz yapıyor. İşteEdirne'den Ardahan'a; Sinop'tan Osmaniye'ye kadar ülkemizin gelenekselörtünme biçimleri...

MARMARA'DA SEÇENEK ÇOK

Marmara Bölgesi'nde kadınların örtünmebiçimleri değişiklik gösteriyor. Başörtüsünün yöredeki adı çember.Kadınlar daha çok çeki, çember ve taka kullanıyorlar. Genellikle kırmızı rengin tercih edildiği çeki tülbent, yazma türünde kumaştan yapılmışbaşörtüsünün fesin alın kısmına bağlanması ve uçlarının fesin içinesaklanması ile kullanılan bir örtü. Özel günlerde çekinin üzerine sayısı maddi duruma bağlı olarak altın paralar takılıyor. Baş altınları;kırmızı kurdele ya da bükülmüş ince kumaşa aralılarla geçirilen altınliralar fesin alın kısmına, çeki üzerine yerleştiriliyor ve arkadanbağlanıyor. Günümüzde üçgen formundaki çekiler kendi etrafındakatlandıktan sonra önde alından, arka enseye kadar fesin etrafındandolandırılarak, arkadan çapraz olarak geçiriliyor ve önde çene altındabağlanıyor.

İPEKLİ ÖRTÜ BÖLGENİN VAZGEÇİLMEZİ

Çember, pamuk ipliği ile bez ayağıtekniğiyle yapılan kare formundaki dokuma parçası üzerine ipek iplik ile zincir işi tekniğiyle işlenen bir başörtüsü çeşidi. Genelliklebaşörtüsünün merkez kenar ve köşelerinde yer alan motifler bitkisel vegeometrik motiflerden oluşuyor ve çoğunlukla yeşil, turuncu ve sarı ipek ipliklerle işleniyor. Çember başörtüsünün kenarları isteğe bağlı olarak saçak, püskül, firkete oyası ile süsleniyor. Günümüzde çemberinpüsküllerinde sim iplik de kullanılıyor. Çember çene altından dolanarakbaşın tepesinde bağlanıyor. Pamuklu ve ipekli dokumadan üretilençemberlerin üzeri ipek iplikle işleniyor ve üçgen formda katlanarak ikiucu çene altından dolandırılarak tepeliğin üzerinden bağlanarakkullanılıyor.

EVLİLER VE BEKÂRLAR ÖRTÜLERİYLE AYRILIYOR

Güney Doğu Anadolu'da Mardin, Diyarbakır,Şanlıurfa ve Adıyaman civarında geleneksel başörtü biçimleri oldukçaçeşitli. Mardin'de çoğunlukla başarenkli tülbent yani epri bağlanıyor.Evli kadınlar ise kaftan ve huçuk üzerine beyaz tülbent kullanıyorlar.Dağ köylerinde kofi denilen silindir biçiminde başlık da takılıyor. Ovakesiminde kadınlar başlarına bağladıkları renkli puşularla dikkatçekiyorlar. Evlendikten sonra ise bırman veya şifondan yapılmış beyazrenkli kıtteni eşarpları kullanılıyor. Kadınlar özel günlerde başlarınabordo renkli çuha kumaştan yapılmış fes yani kofi giyiyorlar. Bununüzerine de hamavi denilen kalın bir eşarp örtülüyor. Bunların yanındaleçek ya da kitan adı verilen beyaz tülbentten yapılan örtüler dekullanılıyor. Bölgede Hibriye adı verilen tülbent ve neçek de sıklıklakullanılıyor.

PULLU YEMENİLER REVAÇTA

İç Anadolu bölgesinde de geleneksel örtüoldukça zengin. Kadınlar; Bartın yazması, pullu, fes, hindi adı verilenince örtü, fes, pullu yemeni, şal, tepelik, kıvrak çeki, çora bürük,bürüncek, çar, silgi kullanıyor. Kayseri, Kırşehir, Niğde, Sivasbölgelerinde geleneksel kadın giyimindeki çeşitlilik başlık türlerindebelirgin. Tepelik ya da fes en yaygın başlıklar arasında. Fes altınaince, tülbendi andırıyor ve genellikle yeşil renkte kıvrak çeki adıverilen bir örtü bağlanıyor. Kimi yörelerde kanaviçeli ve çevresi pulluçekiler kullanılıyor, çora bürük veya bürüncek denilen uzun örtülersebir yerden bir yere giderken örtünülüyor. Çar ya da silgi denilenörtüler yaygındır. Fes, düz keçe biçiminde dövülerek üçgen şeklinegetirilip başa oturtuluyor. Üzerine beyaz kumaş kare şeklinde kesilip,iğne ile işlenip yukarıya doğru daraltılıyor. Fesin ön kısmı altınparalar, işlemeler ve boncuklarla süsleniyor.

DOĞUNUN TERCİHİ EHRAM

Doğu Anadolu'da çar, ehram, çarşaf, yazma, atkı, çitayi, şal en çok kullanılan örtülerden. Erzurum, Kars, Bayburtcivarında ehram en çok kullanılan örtü biçimi. Ehram yünden yapılan birgiyisi ve kadınlar başlarını ve omuzlarından aşağısını tek parçaşeklinde bununla örtüyorlar. Yazma da bölgenin geleneksel örtüsü. Başınön tarafından ve arka tarafından dolanarak örtülüyor. Çarşaf daha çokErzurum ve Kars civarında kullanılıyor. Citayi bölgede yazmanın diğeradı. Erzincan civarında kullanılan bu örtü yanında atkı da daha çokyaşlılar tarafından tercih ediliyor.

EGE KADINI YEMENİLİ

Ege Bölgesi'nde kadınlar daha çok yemenive çitareyi tercih ediyor. Çitare, ipek ve pamuk karışımından yapılanbir örtü biçimi. Kıvrak da bölgede kullanılan biçimlerden. Kıvrak başınüzerinden örtülen siyah renkte bir giyisi. Boş olan kolları omuzlardanaşağı doğru sarkıyor. Baştan itibaren yere kadar iniyor. Çarşafı daandıran bu örtü daha çok kısa süreli dışarı çıkan bayanların tercihettiği bir örtü biçimi. Akdeniz Bölgesi'nde kadınlar daha çok yemeni vetülbenti tercih ediyor. Özel günlerde kadın fesi ve hotoz kullanılıyor.

ÇEMBER FARKLI MOTİFLERLE SÜSLENİYOR

Karadeniz'de kadınların örtünme şekilleride günlük hayat ve özel günlerde değişiyor. Çember, yaşmak, yazma, atkı, makaslı peştamal, kara peştamal sık kullanılanlar arasında. Çember,kenarları işlemeli, sade, renkli veya motifli başörtü. Yaşmak, kenarları işlemeli ve renkli başörtü. Genellikle çember üzerine takılarakkullanılıyor. Yazma ise yaşmağın büyüğüne deniyor. Atkıyı da kadınlargenellikle kısa süreliğine dışarı çıkarken kullanıyor. Peştemal isedaha çok evli ve yaşlı bayanların kullanıldığı, bel örtüsü olarak dakullanılan ince çubuklu desenli başörtü. Makaslı peştemal ise daha çokgenç kızlar ve genç kadınların kullanıldığı püsküllü örtü. Çeşan vedolaylık da başa ve bele takılan bir örtü biçimi. Bölgede sıklıklakullanılıyor. Özellikle kadınlar köy işlerinde çeşanı tercih ediyor.

 
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Senin Şehrin, Senin Siten
  • Görme kaybı yaşayan 5 yaşındaki çocuk sağlığına kavuştu
  • AK Parti Konya İlçe Başkanı vefat etti!
  • Konya'da trafik kazası: 1'i ağır 2 yaralı
  • Bakanlık kararını verdi! O hastaneler yıkılacak
  • Alışveriş merkezlerinden 110 milyar TL ciro

Tüm Hakları Saklıdır © 2013-2015 Haber Konya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 332 351 66 50 | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA