İnternet ya da telefon yazışmalarında sadece sesli harfler atılırdı, artık birçok sessiz harf de kullanılmıyor ya da birinin yerine diğeri tercih ediliyor.
Bir de kısaltılan cümleler var ki, anlayana aşk olsun. Mesela 'oss.' ÖSS sınavıyla bir ilgisi olduğunu aklınızdan bile geçirmeyin.
"Efet, diil, olum, nese, gitmio"... Belki de birçoğunuz bu kelimelerden pek bir şey anlamadınız. Ama tasalanmayın! Sizde herhangi bir anlama bozukluğu ya da gariplik yok. Türkçe hâlâ bildiğiniz gibi. Garip olanı, maalesef yeni nesil yapıyor. Türkçemizin 29 harfini kullanmak yerine bazılarını kullanmamayı ya da birinin yerine diğerini tercih ediyorlar.
Örneğin, güzide harfimiz "v"nin yerini "f" alıyor, 'evet' bir anda ne olduğu belirsiz bir şeye dönüşüyor, 'efet' yazılıyor. Sadece Türkçe harflerde değil, değişimin yabancı harfler kullanılarak da yapıldığı oluyor. Mesela "v" yerine "w"nin kullanılması gibi. En yaygın kullanımı da "valla" Bu kelime çoğunlukla "walla" şeklinde yazılıyor. "Z" harfi de yerini "s"ye bırakmış; gidiyos, yiyos, içiyos...
Bazı harfler de tamamen atılıyor. "Ğ" ve "y" gibi. İnternette gezinirken gözünüze çarpan gördüüm, deersiz, seviorum gibi anlam veremediğiniz kelimeler aslında gördüğüm, değersiz, seviyorum kelimelerinin internet diline uyarlanmış hali. Benzer şekilde "r" harfi de pek fazla kullanılmayan harflerden biri; "bissürü, bi film"... Kısacası eskiden internette ya da telefon mesajlarında daha hızlı yazma telaşıyla sesli harfleri atan internet gençliği artık sessiz harfleri de kendilerine uyarlamış durumda. Sonuç aşikâr; anlaşılamayan, garip kelimeler, cümleler ve yozlaşmaya terk edilen bir Türkçe! Peki, insanlar neden bu türden arayışlar içine giriyor?
Bu, tamamen bir tarz oluşturma çabası
Konuşan Türkçe kitabının yazarı Türkolog Hümeyra Tekalan Toman'a göre ne dilimizde ne de kültürümüzde olan bu yazışma dili gençleri olumsuz etkiliyor. Bu durumun zaman içerisinde dilin yozlaşmasına kadar gideceği noktasındaki tedirginliklerini de belirtmeden geçemiyor. Ona göre yeni neslin bu tavrının sebebi zamanı daha hızlı kullanma ve özellikle de kendilerini kanıtlama ihtiyacı. Toman, öğrencileri arasındaki gözlemlerini şöyle anlatıyor: "Biri 'nbr' diye soruyor ki ne haber, nasılsın bile değil, diğeri 'ii senden nbr' diyor. Bizim bir "y" harfimiz var, çok zor bir şey değil bir tuşa da basıvermek ama yazmıyorlar. Bu tür yazışmalar iyice çoğaldı. Gençler, kendilerini ifade edecek şeyler arıyor. Bu, tamamen bir tarz oluşturma çabası." Gençler arasındaki internet ya da telefon dili, yazılı kâğıtlarına da yansıyormuş. Hümeyra Hanım, bu sebeple yazılı kâğıtlarını değerlendirirken yazım ve imla kurallarına özellikle dikkat ettiğini söylüyor: "Çok derme çatma yazılar çıkıyor karşıma. Bu, normal yazı karakterlerini değiştirerek kendisini ifade etmeye çalışma yöntemlerine kadar gidiyor." diyor.
'oss' de ne demek?
Her ne kadar atılan kelimelerden bahsetsek de tümden kısaltılan cümlelerin sayısı da az değil. Örneğin son zamanlarda gençlerin kullandığı en yaygın kısaltma "oss". Toman, uzun süre bununla neyin kastedildiğini anlamaya çalıştığını söylüyor. Tabii biz de anlam veremediğimiz için merakla soruyoruz. Meğer bu kısaltma "o senin sorunun" anlamına geliyormuş. Kısaltılan birkaç kelime:
Kib: Kendine iyi bak, As: Aleyküm selam, Hg: Hoş geldin, Aeo ya da aeol: Allah'a emanet ol, Ss: Seni seviyorum, 1 şey: Bir şey, Nbr: Ne haber, Aro: Allah razı olsun.
LOKMAN KOYUNCUOĞLU
MERT ASLAN
HAMDİ BAĞCI
HAKAN BAHÇECİ
RABİA TAŞCI
İSMAİL ÜNVER
HAMDİ ÜLKER
ÜMMİYE YILMAZ ERÇEVİK
ALİ DEMİRAYAK
HAZAL TAŞ
ALEV AYYILDIZ
